Pazarlama Nedir?

Gerilla pazarlama, dünyaca ünlü markaların kullandığı, satışlarının artmasında oldukça etkili ve günümüz dünyasında oldukça popüler olan bir pazarlama çeşitidir. Aslında bir çeşit reklam olarak da adlandırılabilir. Bu yazımızda satışların artmasını sağlayan sıradışı bu pazarlama çeşidinin ne olduğuna, nasıl ortaya çıktığına ve firmalar için olan önemine değineceğiz.

Gerilla pazarlamayı açıklamadan önce pazarlama kavramına kısaca değinmekte fayda olacaktır. Pazarlama aslında bir ürünün tanıtımının ve satışının yapılması olarak anlaşılsa da aslında bundan çok daha fazlasıdır ve birçok insan pazarlamanın satıştan çok daha farklı özelliklerini öğrendiğinde şaşırmaktadır. Pazarlama kavramı bir ürünün üretim sürecine geçmeden önceki faaliyetlerinden başlayarak satış sonrası faaliyetlerini ve bu süreçlerin tümünü kapsamaktadır. Bu faaliyetleri kısaca şu şekilde açıklayabiliriz;

• Müşteri istek ve ihtiyaçlarının belirlenmesi,
• Belirlenen bu ihtiyaçların karşılanması için mal ve hizmetlerin geliştirilmesi,
• Geliştirilen bu mal ve hizmetlerin mevcut müşterilere ve potansiyel müşterilere sunulması,
• Satış sonrası tüm hizmetler.

Görüldüğü üzere pazarlama sadece satış ve tanıtım olmayıp üretim sürecini, ayrıca öncesi ve sonrası tüm süreçlerdeki faaliyetleri içerisine alan çok kapsamlı bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu süreçlerdeki faaliyetler pazarlamanın içerisinde farklı şekillerde adlandırılmaktadır. Pazarlamanın en önemli unsuru olan ve pazarlama faaliyetlerinin tümünü kısa ve öz olarak tek bir çatı altında toplamayı amaçlayan pazarlama karması kavramı ise temel olarak; ürün, fiyat, dağıtım (yer) ve tutundurma (promosyon) bileşenlerinden oluşmaktadır. Bu pazarlama karması bileşenlerinden olan tutundurma; ürünlerin ve hizmetlerin müşterilere tanıtılıp satın almalarına ikna etmeye olanak sağlayan reklam, kampanya, halkla ilişkiler gibi tüm faaliyetleri içermektedir.

Gerilla Kavramının Geçmişten Günümüze Yolculuğu

Gerilla pazarlama; pazarlama karmasında bulunan tutundurma faaliyetlerinin içerisinde yer almaktadır (The Economic Times, Çevrimiçi; 24.02.2023). Yani bir nevi reklam olarak düşünülebilir. Fakat Gerilla kelimesi aslında eski zamanlarda pazarlama alanından ziyade savaş taktikleri olarak kullanılmakta olup ilk olarak M.Ö. 512 yılında vur- kaç taktikleriyle anılmış sonrasında ise İspanya ve Portekiz arasındaki savaşta daha fazla ortaya çıkan bir terim olmuştur (Britannica-a, Çevrimiçi; 25.02.2023). O zamanlarda Gerilla kelimesi Gerilla savaşı olarak kullanılmıştır. Gerilla kelimesi İspanyolcadaki savaş anlamına gelen Guerra kelimesinden yola çıkarak oluşturulmuştur (Britannica-b, Çevrimiçi; 25.02.2023). O dönemde Gerilla “Geleneksel askeri güçlere karşı genel bir siyasi-askeri stratejiyle uyum içinde küçük ölçekli, sınırlı eylemlerle savaşan düzensiz bir askeri gücün üyesi” olarak tanımlanmaktadır (Cambridge, Çevrimiçi: 25.02.2023). Gerilla taktikler olarak da adlandırılan Gerilla; düşmana karşı sürekli değişen, ani, beklenmedik ve olağan dışı bir şekilde saldırılar yapmayı amaçlamaktadır. İşte Gerilla pazarlama yöntemi ilk olarak 1984 yılında bir reklam yöneticisi olan Jay Conrad Levinson tarafından Gerilla taktiklerinin beklenmedik ve olağan dışı bir şekilde yapılmasından yola çıkılarak icat edilmiştir (Coursera, 2023; b.a.)

Gerilla pazarlama; tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarının gelişmesi, rekabetin artması, gelişen dünya vb. faktörler ile klasik yaklaşımlarla artık müşterilere yeteri düzeyde ulaşılamamasıyla birlikte geleneksel pazarlamaya iyi bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Gerilla pazarlamayı; minimum kaynak kullanarak maksimum sonuç elde etmeyi amaç edinen, farklı, akılda kalıcı, alışılmadık ve yaratıcı bir reklam stratejisi olarak tanımlamak mümkündür. (AMA, 2017: b.a.) İnsan etkileşimi üzerine kurulu bir stratejidir. Müşterileri satın almaya teşvik etmek için farklı yöntemler deneyerek, genelde minimum maliyet ile yapılmaya çalışılan reklam kampanyaları olarak söylemek mümkündür. Gerilla pazarlamanın asıl amacı ürün veya hizmetler hakkında ağızdan ağıza yayılmayı sağlayarak müşterilerin dikkatini çekmek, marka bilinirliği yaratmak ve akıllarında kalıcı olarak yer etmektir. Gerilla pazarlamayı diğer tutundurma çalışmalarından ayıran en temel iki özellik minimum bütçe yani düşük yatırım ve sıra dışılıktır. Bu yüzden de büyük ölçekli firmalardan ziyade küçük ölçekli işletmeler için geliştirilmiş olduğu söylenebilir.

Gerilla Pazarlama Türleri Nelerdir?

Bu pazarlama stratejisini uygularken dikkat edilmesi gereken unsurlar bulunmaktadır. Öncelikle potansiyel müşterileri bu reklamlara fazlaca maruz bırakmak adına onların sıklıkla uğradığı kalabalık yerlerde konumlanması gerekmektedir. İkinci olarak müşterilerin dikkatini çekmek için sıra dışı fikirlerle geliştirilmesi gerekmektedir. Oldukça popüler olan bu gerilla pazarlama taktikleri arasında sokak etkinlikleri ve gösterileri, viral videolar, ücretsiz örnek ürünler dağıtmak, sokak sanatı olan grafiti gibi çalışmalar yer almaktadır. Gerilla pazarlamanın türleri mevcuttur. Bunlar;

• Halka açık yerlerde yapılan açık hava pazarlama taktikleri,
• İç mekân pazarlama taktikleri,
• Konserler, festivaller, spor müsabakaları gibi etkinliklerde ücretsiz ürünlerin de verilebildiği olay tuzağı olarak adlandırılan taktikler,
• Müşterilerin ürünü deneyebilecekleri deneyimsel taktikler,
• Reklam mesajı oluşturmak için çevreyi kullanan ambiyans taktikleri,
• Çevrimiçi içerik oluşturmak olan viral pazarlama taktikleridir.

Gerilla Pazarlama Örnekleri

Açıklamalar ile gerilla pazarlamanın ne olduğunu anlatmış bulundum. “Peki bu çalışmalar sonucunda nasıl bir reklam ortaya çıkıyor?” dediğinizi de duyar gibiyim.

Gelin şimdi “Gerilla Pazarlama” stratejisinin daha iyi anlaşılması açısından bu stratejiyi kullanarak çalışmalar yürüten firmaların ve sektörlerin örneklerine görseller üzerinden bir göz atalım.

Sonuç

Bu tutundurma stratejisi olan Gerilla pazarlamayı kullanarak satışlarını ve akılda kalıcılığı arttırmak isteyen firmalar en iyi pazarlama uzmanlarını bünyelerine almaya çalışmaktadır. Yazıda paylaşılan tüm bilgiler ve paylaşılan görseller ışığında görüldüğü üzere Gerilla pazarlamayı günümüz dünyasında oldukça popüler olan bir pazarlama yaklaşımı olarak söylemek yanlış olmayacaktır. Bu bakımdan değişen ve sürekli gelişen dünya açısından firmaların da en iyi konumlarına ulaşmaları adına çalışmalar yürüten pazarlama uzmanları arayışları gün geçtikçe daha da önemli hale gelmektedir.

Kaynakça:

1. “Definitions of Marketing”, American Marketing Association, (Çevrimiçi) https://www.ama.org/the-definition-of-marketing-what-is-marketing/, 24.02.2023
2. “Marketing Mix”, (Çevrimiçi) https://economictimes.indiatimes.com/definition/marketing-mix, 24.02.2023
3. “Guerrilla”, Cambridge Dictionary, (Çevrimiçi) https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/guerrilla, 25.02.2023
4. “Guerrilla”, (Çevrimiçi) https://www.britannica.com/topic/guerrilla, b.a., 25.02.2023
5. “Guerrilla Warfare”, (Çevrimiçi) https://www.britannica.com/topic/guerrilla-warfare/Organization-and-unity-of-command, b.a., 25.02.2023
6. “What Is Guerrilla Marketing? 4 Types and Examples to Delight Consumers” (Çevrimiçi) https://www.coursera.org/articles/guerrilla-marketing, b.a., 25.02.2023

-Ceren Kahveci Mataracı