Yabancı ülkelerde ve ülkemizde de son dönemde oldukça popüler olan “temiz beslenme” (clean eating) terimini duymuş olabilirsin. Eğer temiz beslenmenin ne ifade ettiğini merak ediyorsan yazıyı okumaya devam edebilirsin.

“Temiz beslenme”, işlenmiş gıdaların minimize edildiği ve doğadan gelen besinin saf haliyle beslenme metoduna deniyor. Tam bir tanımı bulunmamasıyla birlikte genellikle gıdanın nasıl üretildiğini ve ürünün başlangıç noktasından tabağımıza nasıl bir yol ile geldiği ile ilgilidir. Daha az işlemden geçmiş olan besinler genellikle daha temiz olarak sınıflandırılır. Bazı otoriteler tamamen şekeri kesme ve hiçbir şekilde tahıl grubu tüketmemek gibi daha kısıtlayıcı bir yaklaşım sergiliyor. Temiz beslenme modelinin sağlık geliştirici ve iyileştirici özelliğiyle ön plana çıkmasıyla birlikte nasıl uygulanacağına dair ipuçlarını aşağıda bulabilirsin.

1. İşlenmiş Gıdaları Sınırla

Her işlenmiş veya paketli gıda sağlıksız anlamına gelmiyor. Bu noktada marketten alışveriş yaparken etiket okumaya özen göstermelisin. Hazır sos kullanmak yerine evde kendi sosunu hazırlamak, mevsiminde sebze ve meyveleri tercih etmek güzel bir başlangıç olabilir. İşlenmiş gıdalardan uzaklaşarak hastalıklar önlenebilir ve kilo verilebilir. Bunun sonucunda daha sağlıklı ve mutlu hissetmiş olursunuz. İşlenmiş gıdaları daha az tüketmeye başladığınızda damak zevkiniz yeniden şekillenir ve işlenmiş gıdaları bir daha tüketmek istemezsiniz. Bir süre temiz beslenme alışkanlığını sürdürdüğünüzde kolaylıkla devam edebildiğinizi göreceksiniz.

2. Meyve Sebze Tüketimini Artır

Meyve ve sebzeler günlük 5 porsiyon olacak şekilde tüketilmelidir. Meyve ve sebzeler içerdiği yüksek lif ve antioksidan kapasitesi nedeniyle bağırsak sağlığınıza iyi gelir, enfeksiyonlardan korur ve ruh halinizi iyileştirebilir. Daha fazla meyve ve sebze yemek, yüksek tansiyon, tip 2 diyabet, kalp hastalığı ve kanser dahil olmak üzere bir dizi kronik hastalık riskinizi önemli ölçüde azaltmanıza yardımcı olabilir.

3. Tuz ve Şeker Tüketimini Sınırla

Türkiye’de ortalama tuz tüketimi günlük alınması gereken tuz miktarının 3 katıdır. Yüksek miktarda tuz tüketmek kan basıncını yükseltir ve kalp hastalıklarına neden olabilir. Günlük 6 gramdan daha az (1 çay kaşığı) olacak kadar tuz tüketimi önerilir. Yemek pişirirken tuz yerine baharat, taze otlar kullanmak veya sirke eklemek, yiyeceklerinizi lezzetlendirmek için iyi bir seçenek olabilir. İşlenmiş ve paketli gıdaların tüketimini azaltmak, tuz alımınızı azaltmanıza yardımcı olacaktır.

Meyve ve sütte bulunan doğal şekeri dengeli porsiyonlarda tüketmek sağlığınız açısından iyidir. Fakat şekerli içecekler, yapay şeker eklenmiş gıdaları sınırlamak sağlık için doğru bir karardır. Alışveriş yaparken etiket kısmına göz gezdirin ve domates sosu, tahıl gevreği gibi yiyeceklere eklenen şekerlere dikkat edin.

4. Haftanın 1 Gününü Kırmızı Etsiz Geçirin

Vejetaryen beslenme, et ağırlıklı beslenmeye göre üç kat daha az suya ve 2,5 kat daha az enerjiye ihtiyaç duyar. Organik veya otlarla beslenen etleri seçmek ve sürdürülebilir şekilde yakalanmış veya yetiştirilmiş deniz ürünlerini satın almak, proteinlerinizi çevreye daha duyarlı bir seçim haline getirir.

Baklagillerden nohut, mercimek, fasulye ve yağlı tohumlar, soya peyniri ve bazı tam tahıllı gıdalar bitkisel bazlı tercih edebileceğiniz iyi protein kaynaklarıdır. Haftada en az 1 gün et tüketmeyerek bedeniniz ve çevre için önemli bir adım atmış olursunuz.

5. Çevreyi Koruyun

Temiz beslenme hem insan bedeni hem de dünya için daha iyidir. Yediğimiz yiyeceklerin tabaklarımıza ulaşması için birçok kaynak gerekir. Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı’na göre tarım, tüm sera gazı emisyonlarının %11’ini oluşturuyor. Et endüstrisi bu durumun en büyük suçlulardan biri olarak gösteriliyor. Bir hayvanı yetiştirmek ve beslemek için çok fazla kaynak gerekiyor ve sindirim ve gübreden salınan metan (özellikle inekler, koyunlar ve keçiler için) bu karbon ayak izini daha da büyütüyor.

Pestisit, herbisit ve sentetik gübre türlerinin su ve toprak kalitesini etkilemesi nedeniyle gıda üretimi de olumsuz etkilenebilir. Bitkisel beslenme, et ağırlıklı beslenmeye göre daha az enerjiye ve suya ihtiyaç duyar. Yapılan araştırmalar sonucunda bitkisel bazlı ve kaliteli besin içeriğinden zengin beslenme programı uygulayan kişilerin genel olarak daha sağlıklı olduklarını göstermektedir.

Bunlar ilginizi çekebilir:

• Ramazan Ayında Sağlıklı Beslenmeniz için 9 Öneri
• Sağlıklı Bir Cilt için 7 Adımda Beslenme Rehberi
• En Sık Yapılan 6 Diyet Hatası