Hedefler belirleriz. Kariyer planları yaparız. Hayatı nasıl yaşamak istediğimize dair hayallerimiz ve bu hayallerimizi gerçek kılabilmek adına verdiğimiz emek ve alın terimiz vardır. Bu yolda kalmaya ve ilerlemeye çalışırken bir yandan hayatın bize gülmesi ve ‘’sen bunları istiyorsun da önce şu sınavlardan geçmen lazım’’ dercesine karşımıza çıkardığı engeller, aksilikler, olumsuzluklarla karşılaşırız. Kimi zaman zorlayan, kimi zaman bıktıran, kimi zaman isyan etme noktasına getiren bu sevimsizlikler, insanı çetrefilli bir duygu durumuna sürükleyebilir. Bunlardan biri sıkışmış hissetme halidir.

Nedir Bu Sıkışmış Hissetme Hali?

Bir insanın hayatının herhangi bir alanında (kariyer, ilişkiler vb.) ilerleme kaydedemediğini ve ilerleyemediğini hissettiği, genel olarak olumsuz bir ruh hali ile birlikte gelen bir durumdur. Bu durumda kişi, her şeyin üzerine geldiğini ve ne yaparsa yapsın bir türlü ilerleme sağlayamadığını hissedebilir. Örneğin, bir kişi elinden gelen her şeyi yapmasına rağmen kariyerinde ilerleyemediğini ve bunu çok yakından hissettiği kariyerinde kendini sıkışmış hissedebilir. Ya da aynı sorunların kısa aralıklarla tekrar tekrar yaşandığı ve ne uzayıp ne kısalan bir ilişkinin iki tarafı da kendilerini bu ilişkide sıkışıp kalmış gibi hissedebilir.

Bunların haricinde yaşanılan hayal kırıklıkları, umutsuzluklar, kafa karışıklıkları ya da hayat koşturmacası da sıkışmış hissetme halini doğurabilir. Beraberinde zor bir duygusal süreci de getiren bu sıkışmış hissetme halinin nedenlerine kısaca bir göz atalım.

Sıkışmış Hissetmenin Nedenleri

1) Net ya da Emin Olmama Hali

Rüzgarda sürüklenen bir yaprak gibi oradan oraya sürüklenmek ve ne istediğimizden bir türlü emin olamama hali sıkışmış hissetmemizin bir nedenidir. Yürümek istediğimiz yolu tayin etmedeki eksikliğimiz maalesef bu durumu körükleyen bir nedendir.

2) Korkular ve Özgüvensizlik

Sahip olduğumuz korkular ve kendi yeteneklerimize olan güvensizliğimiz harekete geçerek yol almamızın önünde duran engellerdendir. Bu engellere takılı kalır ve onları aşamazsak sıkışmış hissetme durumu kaçınılmazdır.

3) Tükenmişlik

Zor süreçler, zor kararlar, haddinden fazla sorumluluklar tükenmiş hissetmemizin başlıca nedenlerindendir. Bunun yanı sıra tükenmiş hissettiğimizde beraberinde gelen motivasyon kaybı ve odak kaybı nedeniyle yol almak ve ilerlemek zorlaşabilir. İlerlemenin zorlaştığı bu süreçte olduğumuz yerde sayıyormuşuz hissi hiç kuşkusuz sıkışmış hissetmemize neden olur.

4) Geçmiş Deneyimler ve Travmalar

Geçmiş deneyimlerin etkileri ya da hala etkisinde olduğumuz travmalarımız, ilerlemek için ihtiyacımız olan kararları vermemizi zorlaştırır. Örneğin; geçmişte herhangi bir alanda başarısızlık yaşadıysak bu durum yeni şeyler denemeyi, risk almayı ve bu konularda karar vermeyi zorlaştırır. Kendini tekrar eden bir kısır döngü misali bunun içerisinde kalmak sıkışmış hissetmemize neden olur.

5) Kaynak Yetersizlikleri

Belirlediğimiz hedeflere ulaşmak için ihtiyacımız olan kaynaklara sahip değilsek ve bu sahip olamama durumunu aşamıyorsak istediğimiz yolda ilerleme kaydetmemiz zorlaşabilir. Örneğin; bir girişim fikri için yeterli mali kaynaklara sahip değilsek ve bunun yanı sıra destekleyici bir çevremiz de yoksa yine sıkışmış hissetmemiz kaçınılmazdır.

6) Mükemmelliyetçilik

Ne kadar süslü ve harika bir kelime gibi görünse de mükemmellliyetçilik eğilimi olan birinin hedeflerine ulaşması normalden daha uzun bir zaman alabilir. Çünkü her şeyin yolunda gitmesini, o yolun yüksek standartlara sahip olmasını ve hep daha iyisinin olduğunu bilmek adım atamamanın ve ilerleyememenin ve dolayısıyla sıkışmış hissetmenin bir nedenidir.

7) Dış Engeller

Bazen fırsat eksikliği, coğrafi nedenler, sınırlı kaynaklar ve diğer insanların tutum ve davranışları da sıkışmış hissetmenin bir nedeni olarak karşımıza çıkar. Örneğin; bir şirkette terfi alabilecek birinin terfi almasını engelleyecek tutum ve davranışlar ya da yaşanılan bölgede istihdam alanlarının sınırlı olması gibi durumlar buna örnek olabilir.

Bu nedenler aslında hepimizin hayatında irili ufaklı denebilecek oranda kendine yer bulan nedenlerdir. Her zaman sıkışmış hissetme halini beraberinde getirir mi bilinmez, öte yandan birbirlerini etkiledikleri de bir gerçek.

Dışarıdan bakan biri için bu durumu aşmak ne kadar kolay görünse de yaşayan için çözümü görmek biraz zor olabilir. Malum bu durumda geniş bir perspektiften bakmak kolay olmuyor.

Yine de takip edilecek çözüm yolları şöyle olabilir:

• Güvenilen birinden ya da profesyonel birinden yardım almak,
• Kişinin kendini tanıması ve gitmek istediği yöne dair net hedefler belirleyebilmek için biraz mola vermek,
• Durumu yaratan nedenleri açık yüreklilikle analiz etmek,
• Görev ve sorumlulukları delege etmek,
• Yeni şeyler denemek.

Söylemesi ve yazması kolay, uygulaması sabır ve zaman isteyen bu maddeleri, hayata geçirmek göründüğü kadar kolay olmayabilir. Yine de bir ucundan tutup bir yerden başlamak, hiç başlamamaktan iyidir.

-Gizem Torun