İnsanlığın ve çağımız tıbbının önemli sorunlarından biri olan ve kelime manası bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla oluşan kötü huylu tümörlere kanser denmektedir. Kanser geçmişten bu yana var olan bir hastalıktır. Hatta 1800 yıllarda enfeksiyöz hastalıkları gibi bulaşıcı özellikleri olduğuna inanılan ve kanserli kişilerden uzaklaşıp onların ötekileştirilmesine de neden olduğu söylenmektedir. Günümüz tıbbının ilerlemesi ve insanların geçmişe nazaran daha bilinçli olması nedeniyle diğer hastalıklar gibi karşılanmakta ve hastalığı yenme oranı artmaktadır.
Kanser hastalığı kişiyi fiziksel olarak etkilediği kadar ruhsal ve psikososyal olarakta etkilemektedir. Kanser kelimesi kişide hoş olmayan duyguları çağrıştırabilmekte ve kişinin ona göre tepki vermesine neden olmaktadır. Kişinin duygulara karşı vereceği tepkiyi kişinin sağlık durumu, cinsiyeti, yaşı, içinde yaşamış olduğu kültürü, benlik imgesi, psikolojik durumu, çevresel faktörler ve stres verici yaşam olayları belirler. Hastaların kanser teşhisi aldıktan sonra vermiş oldukları psikolojik tepkileri Elizabeth Kübler Ross beş aşamada tanımlamıştır. Bu aşamalar;
- İnkâr,
- Öfke,
- Pazarlık,
- Depresyon
- Kabullenme şeklindedir.
Ross kanser teşhisi alan bireyin bu aşamalardan herhangi biriyle başlayıp kansere tepki verdiğini belirtmiştir. Yani kanser teşhisi alan bireylerin olay karşısında vermiş olduğu tepkilerden dolayı kendilerini suçlamamalı, aynı şekilde çevresindekilerde bu doğrultuda destek olmalı. Çünkü kişi bu tepkileri vermesinin olağan olduğunun farkında olur ise süreci kabul etmesi ve savaşması daha hızlı ve güçlü olur.
Kanserden Korunmak İçin Yapılması Gerekenler
Stresten Uzak Bir Hayat Yaşamak
Stresi hayatımızdan tamamen çıkaramayız ama hayatımızda olan stresi yönetebiliriz. Stresi kontrol altına almak için öncelikle daha fazla pozitif düşünmeli, yapabileceklerimizin farkına varmalı, sorumluluklarımızı zamanında yerine getirmeye özen göstermeli ve yeterli kavramını kendimiz için belirlemeli, o doğrultuda hareket etmeliyiz.
Sağlıklı Besinler Tüketmek
Sağlıklı ve düzenli beslenme hem fiziksel olarak hem psikolojik olarak daha dayanıklı olmamızı sağlayacağı gibi karşılaşacağımız olumsuzluklarla savaştan daha az hasarla çıkmamıza da yardım edecektir.
Erken Teşhis Hayat Kurtarır
Her hastalıkta olduğu gibi kanser hastalığında erken teşhis tedavi sürecini hızlandırır ve yaşam oranını artırır. Teşhis için düzenli olarak kontrollere gidilmeli ve kişinin vücudunda meydana gelen kızarıklık, şişlik tarzı daha önceden vücudunda olmayan durumları ciddiye alıp kontrole gitmesi gerekmektedir.
Kansere geniş bir pencereden baktığımıza göre Dünya Kanser Gününe değinebiliriz. Kanser hastalığının önlenebilmesi, tedavi sürecinin daha rahat atlatılması ve kansere farkındalığı artırmak için 2005 yılında Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü (UICC) tarafından Dünya Kanser Günü düzenlenmiş olup ülkemizde de aynı yıl içerisinde Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu Derneği tarafından başlatılmış ve her yıl 4 Şubatta kutlanmaktadır.
Unutulmamalıdır ki hiçbir şey için geç kalınmış değildir. Eğer kişi umudunu ve neleri başarabileceğinin farkına varmazsa işte o zaman geç kalınmış demektir. Geç kalmamak için yapabileceklerinizin farkında olmalı, kanseri değil yaşamı merkeze koyarak savaşınızı daha anlamlı hale getirebilirsiniz.
Farkındalığın ve umutların artığı bir gün olması dileğiyle…
Kaynakça:
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2017). Ocak,24, 2023 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr /adresinden alındı. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-turleri/kanser-turleri/meme-kanseri.html
- Güleç, G., & Büyükkınacı, A. (2011). Kanser ve Psikiyatrik Bozukluklar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 345.
- Tünel, M., Vural, A., Evlice, Y. E., & Tamam, L. (2012). Meme Kanserli Hastalarda Psikiyatrik Sorunlar. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 195 21(3)
- Sencard,Dünya Kanser Günü’nde Kanser Hakkında Farkındalık Yaratabilirsin
- https://www.sencard.com.tr/sen-programi/otesi/gonulluluk/dunya-kanser-gunu-nde-kanser-hakkinda-farkindalik-yaratabilirsin
Bir Cevap Yazın