Çalışan kişilerin, departmanlar arasında zaman zaman veya düzenli olarak yer değiştirmesi rotasyon olarak tanımlanır. Çalışanların belirli sürelerde farklı departmanlarda deneyim kazanmalarını sağlar. İş rotasyonu uygulamalarının sonuçları, geçişlerin 1 yıldan az, 3 yıldan da fazla olmaması gerektiğini göstermektedir. Rotasyona önem veren işletmelerde, çalışanların bilgi düzeyleri, becerileri artar ve bakış açıları gelişir. Çalışanları ile uzun süreli ilişkiler geliştirmek isteyen işletmeler, rotasyonu önemli bir araç olarak kullanır. Rotasyon süreci başarı ile yürütülen çalışanlarda psikolojik yeterlilik duygusunda ve verim de artış gözlenir. Rotasyon bir nevi çalışan geleceğine yatırım yapmak demektir. Kişisel gelişimlerinde yavaşladıklarını hisseden bireylerin üretkenlikleri giderek düşer. Çalışanların üretkenliklerini maksimum düzeyde tutacak yollardan birisi iyi tasarlanmış rotasyon programlarıdır.

İş Rotasyonu Avantajları:

1. Kariyerinde yükselmeyi hedef alan kişiler için önemli fırsatlar içerir.
2. Rotasyon sayesinde işletme potansiyel yöneticilerini yetiştirme imkanı bulabilir.
3. Çekirdek kadro oluşturmada işlevsel bir politika olarak görev görür.
4. Rotasyon sayesinde çalışanların iş hayatında kalma süreleri uzayabilir.
5. Çalışanlar da rotasyon fırsatı ile geliştirdikleri beceriler ve nitelikler sayesinde, herhangi bir neden ile iş değişikliğine başvurduğunda daha kolay iş bulabilirler.
6. Profesyonel bir rotasyon işletme ve çalışan verimini olumlu yönde etkiler

İş Rotasyonu Dezavantajları:

1. Plansız rotasyon bir zaman kaybıdır.
2. Bir pozisyonda başarılı olan kişi, yeni pozisyonunda başarılı olmayabilir ve motivasyonu düşer.
3. Yeni pozisyona getirilen kişinin yapacağı hatalar nedeni ile maliyetler oluşabilir.
4. Kurum içerisindeki rotasyondan dolaylı olarak müşteriler etkilenebilir.
5. Rotasyon doğru bir planlama ile profesyonel şekilde yürütülemez ise çalışanın ve dolaylı olarak işletmenin verimi düşer.

Öncelikle rotasyonun başarılı olabilmesi için; işletmelerin rotasyon planının olması, çalışanların da işletme ile birlikte yenilikçi bakış açılarına sahip olması gerekir.

İş Rotasyonuna Tabi Tutulacak Çalışanlarda Hangi Özellikler Aranmalıdır?

Kişisel Özellikler:

1. İş bağlılığı,
2. Değişim odaklılığı,
3. Yenilikçi bakış açısı,
4. Sorumluluk alma isteği,
5. Adaptasyon özellikleri,
6. Liderlik özellikleri,
7. Takım çalışması yatkınlığı.

Demografik Özellikler:

1. Lokasyon,
2. Aile yaşantısı,
3. Sosyal yaşamı.

Bilgi ve Beceriler:

1. Eğitim,
2. Tecrübe,
3. Yabancı dil bilgisi,
4. Teknik bilgileri.

İş Rotasyonunun Risklerini Nasıl Yönetebiliriz?

Öncelikli olarak bir rotasyon politikası ve planı oluşturulmalıdır. Rotasyon politikası ve planı hem işletmeyi tanıyan hem de çalışanların özelliklerine hakim iki tarafı da gözetecek nitelikte kişiler tarafından hazırlanmalıdır. İnsan kaynakları birimi bunun için en doğru tercih olacaktır. Rotasyonda doğru eğitim planı oluşturularak, alınan başarı seviyesi yükseltilebilir. Süreç, mentorluk gibi sistemler ile desteklenmeli ve rotasyona uğrayan çalışanın yeni bir oryantasyon sürecinden geçeceği unutulmamalıdır.

Rotasyonda iki tarafın da istekli olması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Zorlama, dayatma şeklinde yürütülen çalışmalarda başarısızlık doğal bir sonuç olarak karşımıza çıkabilir.

İş Rotasyonu Süreç Yönetimi:

İş rotasyonu uygulamaya karar verdiğinizde, aşağıdaki süreçleri gözden geçirebilirsiniz.

1. İş rotasyon hedeflerinin oluşturulması

Karlılık, rekabet gücü, personel gelişimi, stratejik karar verme becerilerinin gelişmesi, yönetimsel mekanizmaların geliştirilmesi, yetenek yedekleme gibi net hedefler belirlenmelidir.

2. İş rotasyon uygulanacak bölümlerin yöneticilerinden oluşan bir komite kurulması

Böylece sürecin yönetimi ve koordinasyonundan ilgili sorumlular oluşturulmuş olacaktır.

3. Mevcut durumun incelenmesi

Yasal açıdan mevcut iş kanununda geçici iş ilişkisini konu alan bölümlerin analiz edilmesi faydalı olacaktır. Finansal durum değerlendirilerek rotasyonun uygulanmasında kullanılacak bütçe belirlenmelidir. Yeni işin öğrenilmesi aşamasında meydana gelebilecek hatalardan kaynaklanan maliyetler de çıkarılmalıdır. Müşteriler işletme içindeki rotasyondan dolaylı olarak etkilenebilir. Özellikle satış departmanında uygulanacak olan rotasyonlarda buna daha fazla dikkat edilmelidir.

4. İş rotasyonunun kurum içinde tanıtımı

Rotasyonu başarıya taşıyan önemli noktalardan birisi de, programın çalışanlar içerisinde tanıtımı olacaktır. Çalışanların yeni pozisyonu sahiplenebilmesi için kuruma olan katkılarını bilmesi motivasyonları açısından da büyük önem taşır.

5. Kişi seçimi

Rotasyon programına dahil edilecek kişiler yukarıda belirtilen; kişisel, demografik ve eğitim bilgi düzeyleri bakımından doğru değerlendirilerek seçilmelidir. Kişi seçiminde çalışanların kariyer planlarının da gözden geçirilmesi önemlidir.

6. İş rotasyonunun kurum içerisinde duyurulması

Süreçten etkilenen tüm kişiler mevcut rotasyon hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Bu süreç atlanır ise iç karışıklıklar, çalışan ilişkileri arasında problemler meydana gelebilecektir.

7. Sözleşmelerin gözden geçirilmesi

Çalışanları ilk işe alırken belirlenen şartlar (ücret, görev dağılımı vb.) rotasyon sonra ki pozisyon şartlarını karşılamıyor olabilir. Rotasyon programı dahilinde bu unsurlarında gözden geçirilmesi gereklidir.

Kaynakça:

https://www.jstor.org/stable/822491

Bu yazılar ilginizi çekebilir:

• Toplantı Yönetiminde Sizi Ön Plana Çıkaracak 12 Öneri
• İş Yerindeki Psikolojik Taciz: Mobbing Nedir? Mobbing Türleri Ve Örnekleri Nelerdir?
• İş Yerinde Dedikodu: İş Yerinde Dedikodu Nasıl Önlenir?