Dedikodu başkalarının kişisel ve özel hayatları ile ilgili yapılan söylentilerdir. Bazen gerçek olaylar içerse de genellikle gerçeklerin çarpıtıldığı, olayların abartıldığı konuşmalardır. İş yerinde ve özel hayatımızda dedikoduyu bir iletişim yöntemi olarak gören çok fazla insan var. Kendimizi dedikodu alanlarının dışında tutmak için öncelikle kurduğumuz iletişimlerde neyin dedikodu olduğunu ayırt edebilmeliyiz.

Konunun içerisinde sansasyon oluşturma amacı ile ‘’duydunuz mu?’’ gibi ifadeler yer alıyorsa, başkalarının özel hayatları konuşuluyorsa, onunla ilgili olumsuz bir bilgiye sahip olunmamasına rağmen kehanetler yaratılıyorsa, örneğin ‘’görürsünüz bu kişi bir yıla gider‘’ gibi söylemler varsa dedikodu alanlarının içerisine dahil olmuşssunuz demektir.

Dedikodu iş ortamında huzurun bozulmasına, güven zedelenmesine, çalışanlar arasında gruplaşmaya, işe olan ilginin azalmasına, verimin düşmesine, ciddiyetsiz ortamlara, işten çıkmalara, çıkarmalara ya da uzaklaştırmalara neden olur. Şirket içi iletişim her zaman planlı ilerlemez. Çalışan kişiler arasında sosyal etkileşimler meydana gelmesi, sosyal varlıklar olmamız nedeni ile olağandır. Araştırmalar %75’den fazla iletişimin bu kanalla gerçekleştiğini ifade etmektedir. Bir işletmede dedikodu yapma eğilimi fazla ise orada iletişim kanalları yanlış ya da eksik yürütülüyor demektir.

Aşağıdaki soruları yanıtlayarak işletmenizdeki iletişim kanallarının doğru kullanıp kullanılmadığını analiz edebilirsiniz.

1. İşletmenin iletişim kavramında bilinçli bir yaklaşım var mı? Çalışanlara bilgi akışı yeterli ve zamanında sağlanıyor mu?
2. İşletmede elektronik posta uygulamasından yararlanılıyor mu?
3. Raporlar, kalite politikaları ve hedefler ile ilgili bilgiler, emirler, şikayetler aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya, yatay ve çapraz her türlü biçimsel kanalda sağlanıyor mu?
4. Grup çalışmalarında iletişim nasıl yönetiliyor?
5. Şirkette bir öneri sistemi var mı? Çalışanlar yönetime önerilerini aktarabiliyor mu?
6. Çalışanlar iş tanımlarını, hedeflerini, kendilerinden beklenenleri biliyorlar mı?
7. Sosyal etkinlikler işletmenin çalışma verimini mi arttırıyor yoksa söylentilerin artmasına neden olup işletmelerde huzursuzluğa mı yol açıyor?
8. Müşteriler şirketlerin vizyon, misyon ve hedefleri hakkında bilgilendiriliyorlar mı?
9. Yöneticilerin davranış şekilleri çalışanların onlar ile iletişime geçmelerini engelliyor mu?
10. İşletmelerde önemli uygulama değişikliklerine gidileceği zaman çalışanların önerileri dikkate alınıyor mu?
11. İşletmede bir kriz olduğunda çalışanlara yeterli ve doğru zamanda bilgi sağlanıyor mu?
12. İşletmede bir yönetim aracı olarak, dedikodu ve söylentiden yararlanılıyor mu?

Yönetici ile çalışanlar arasında iletişim eksikliği varsa, kişilerin birbirlerinin arkasından konuşma eğilimi artmaktadır. Bunu bir örnekle açıklayacak olursak ortada bir belirsizlik varsa ve birinci kanaldan yeterli ve zamanında bilgi aktarımı gerçekleşmiyorsa, söylentiler abartılı hale gelebilir. Pazarlama müdürü ayrılıyormuş, ofisin lojistik bölümü kapanıyormuş gibi. Oysa gerçekte bunların hiçbiri olmuyor olabilir. Yeterli ve zamanında bilgi aktarımı ile abartılı söylentilerin önüne geçilebilir.

İş Yerinde Dedikodu Nasıl Önlenir?

• İşletmelerde geri bildirim ve öneri sistemleri oluşturulmalıdır.
• Haftalık olarak gelen geri bildirim ve öneriler analiz edilmelidir.
• Öneri sistemi düzenli toplantılar ile yapılabileceği gibi şirkete ait teknolojik bir iletişim platformu ile de sağlanabilir.

Aktif geri bildirimler merak duygusunu da azaltarak dedikodunun en büyük tetikleyici etkenini ortadan kaldıracaktır. Merak duygusu doğru kanallara yönlendirilebilecektir.

Tüm uygulanan yöntemlere karşın dedikodu oluşması durumunda, yüzleşme yoluna gidilmelidir, tek taraf dinlenerek hareket edilmemelidir. İşletmede düzenli bilgi veren kaynakların önemi küçümsenmemeli, bültenler ve haber panoları güvenli iletişim aracı olarak kullanılmalı ve ön plana çıkarılmalıdır.

Kaynakça:

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/844461