“Psikoseksüel Gelişim Kuramı’’ na geçmeden önce Freud’un kim olduğuna ve psikanalizin kuruluş amacına bir bakalım istiyorum.

Sigmund Freud ve Psikanaliz

Sigmund Freud veya doğum adıyla Sigismund Schlomo Freud, psikanaliz biliminin kurucusu olan bir nörologtur. Psikanaliz, kısmen bilinçdışı zihinle ilgilenen, hasta ile psikanalist arasında gerçekleşen klinik bir yöntemdir. 20. yüzyılın şüphesiz, en önemli olgularından biridir. Diyalog yoluyla gerçekleştirilir. Bu klinik yöntemle, hastaların zihinsel süreçleri ile bilinç dışı unsurların arasındaki ortak bağ ortaya çıkarılır. Freud, davranışlarımızı ve dilimizi bu denli belirlemiş olan bu kavramın, bilincimizi ve bilinç dışımızı idrak edebilmemiz gerektiğinin farkında olmamızı sağlamıştır.

Bu kuramı oluşturan Freud, serbest çağrışım denen bir psikanalitik tedavi yöntemi geliştirdi. Bu yöntem sayesinde danışanlar, akıllarına ilk gelen düşünceyi rahatlıkla konuşabiliyorlardı. Temel olarak baz aldığı düşünce de tam olarak buydu; kişilerin kendilerini rahat hissetmesi.

Psikanalitik Düşünce

Bu düşünce, görsel sanatlar alanında en çok ‘’Sembolistler’’ , ‘’Dışavurumcular’’ ve ‘’Sürrealistler(Gerçeküstücüler)’’ tarafından benimsenmiştir.

Psikoseksüel Gelişim Kuramı

Esasen psikanaliz kuramı, gelişimin ilk üç evresinde ısrarcıdır: Oral, anal ve fallik dönemler. Ancak daha sonraki dönemlerde, gelişimin diğer evreleriyle de ilgilenmeye başlamıştır: Örtülü dönem, ergenlik, yetişkinlik çağı, olgunluk ve yaşlılık gibi.

Psikoseksüel Gelişim Kuramının Evreleri

Oral Dönem (0-18 ay)

Bu dönem, kuramın ilk aşamasıdır. Bebek için libido, ağız kısmında merkezlenmiştir. Bebeklerin sürekli ağızlarına bir şeyler almak istemesi, emmesi bu dönemin bir parçasıdır. Freud’a göre bu dönem, ileriki yaşamda da kendini göstermektedir. Bu duruma; sigara içmek, tırnak yemek örnek olarak verilebilir.

Anal Dönem (1.5-3 yaş)

Bu dönemde cinsel dürtüler, anüs ve çevresine odaklanır. Tuvalet eğitimi kişilik üzerinde fazlasıyla etkilidir. Çocuğun tuvaletini yapıyor olması, ebeveynleri tarafından büyük bir ilgiyle karşılanır ve ödül sebebidir.

• Anal tutucu kişilik: Eğer tuvalet eğitimi katıysa çocuk dışkısını salmayarak tepki gösterebilir. Bu durumda bazı davranışlar ortaya çıkar; inatçılık, aşırı düzenlilik ve titizlik.

• Anal salıcı kişilik: Anal tutucu kişiliğin tersi durumudur. Çocuk dağınık, savurgan ve yıkıcı olabilir.

Fallik Dönem (3-6)

Libidonun genel odak noktası genital organlar ve oidipus kompleksidir. Bu dönemde çocuk, diğer bireylerden daha farklı bir birey olduğunu kavramaya başlar ve ‘’nasıl bir kişi’’ olması gerektiğini bulmak için çabalar.

Oidipus Kompleksi: Kız çocuk annenin yerine geçerek babaya, erkek çocuk ise babanın yerine geçerek anneye sahip olma arzusu yaşar. Erkek çocuklarda bu kompleks baskın iken kız çocuklarda ‘’Elektra Kompleksi’’ baskındır. Elektra kompleksi, yukarıda bahsettiğim oidipus kompleksinin kızlar için geçerli olanı olarak tanımlanabilir. 3-6 yaş çocukların babaya çok düşkün olmaları bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Anneyi bir rakip olarak algılamaktadırlar fakat bu durum, yaş ilerledikçe anne ile özdeşleşme durumu olarak sonlanır ve tatlıya bağlanmış olur.

Latent (Gizil) Dönem (6-12 yaş)

Adından da anlaşılacağı üzere gizli bir dönemdir. Ergenlik fırtınası öncesi durgunluk olarak da bilinir. Libido derin bir uykudadır, bu sebeple herhangi bir psikoseksüel gelişim yaşanmaz.

Genital Dönem(Ergenlik Dönemi)

Gerçek olgunlaşmanın gerçekleştiği dönemdir. Tüm üreme organları gelişimini tamamlar ve olgunlaşır. Kişi, çeşitli cinsel deneyimlere kendini hazırlar. Artık bir birey olduğunun bilincindedir ve cinsel dürtülerine bir cevap aramaya başlar.

Haydi tartışalım…

Öncelikle, aramızda elbette ki psikologlar vardır. Sizler bu durumların yukarıda anlattığım kısımlarına şahit oldunuz mu? Eğer olduysanız ve bununla ilgili anılarınız varsa dinlemeyi çok isterim. Yorumlarda buluşalım mı?

Yazıyı okuduktan sonra izlemeniz için aşağıya bir link bırakıyorum, ilginizi çekebilir.

-Aslı Ermaya