Yaratıcılık geçmiş dönemlerde; sanat ve edebiyat alanında bir yetenek olarak değerlendirilmiş olup, zamanla bilime özgü bir kavram olarak algılanmaya başlamış, günümüzde ise teknolojiden eğitime, eğitimden politikaya, politikadan üretime kadar birçok alanın evrilmesinde önemli bir araç haline gelmiştir.

Yaratıcılık, yeni fikirler üretme becerisidir ve yaratıcılık denilince akla sadece inovatif ürünler gelmemelidir. Süreçleri yürütmenin daha iyi yöntemleri, ürünü pazarlamanın etkili yolları, problemlere daha iyi çözümler ile yaklaşmak yaratıcı bir ekip ile mümkün olabilir. Yaratıcı olmak sadece içsel bir yetenek değildir, somut dış etkenler de yaratıcılık faktörünü tetikleyebilir.

Ekip İçinde Yaratıcılık Kültürünü Nasıl Oluşturabiliriz?

1. Beyin Fırtınası Toplantılarının Planlanması

Yeni bir ürün için isim arıyor olabilirsiniz, mevcut ürününüze yeni özellikler eklemek istiyor olabilirsiniz, ya da yeni bir fikre, iş modeline ihtiyaç duyuyor olabilirsiniz. Bunun için zaman, yer ve kuralları planlayarak amaca odaklı toplantılar organize edebilirsiniz.

2. Doğru Zaman Seçimi

Fikir üretme toplantılarının zaman planlamasının iyi yapılması gerekir. Tek toplantı, çeşitlilik arz eden fikirlerin üretilmesi için yeterli olmayabilir. Toplantı daveti gönderilmeden önce; yeni fikirlerden sonuç almaya ne zaman başlamak istiyorsanız buna ait kapsamlı bir zaman çizelgesi oluşturmalısınız. Zaman planınız tamamlanınca; doğru katılımcılar ile toplantıyı organize edebilirsiniz. Yaratıcılık beyni fazlası ile yoran bir faaliyettir. Bu nedende toplantıların 30 dakika ile sınırlandırılması verimi arttıracaktır. Ekibinizin daha uzun bir süreye ihtiyacı olduğunu düşünüyorsanız farklı tarihlerde ikinci ve üçüncü toplantıları planlayabilirsiniz. Yaratıcılık toplantılarında sabah ilk iş olarak ve akşamüstü uygun bir zaman değildir. Ekibin enerjisinin yüksek olduğu bir zaman dilimi seçilmelidir. Ekip arkadaşlarınızın toplantıya kendilerini verebilecekleri bir iş dinamiği içerisinde öğle saatlerinde yapılması daha uygun bir seçenek olabilir.

3. Uygun Ortam ve Koşulların Hazırlanması

Ekibinizden yeni fikirler üretmesini beklerken toplantıyı onların nadiren kullandığı alışık olmadıkları bir ortamda yapmanız faydalı olacaktır. Her zaman ki toplantı alanını kullanmak zorundaysanız iç mekanında birkaç farklı değişiklik yapabilirsiniz. (Sandalye düzeninin değiştirilmesi vb) Toplantı sırasında bilgisayar, telefon ve diğer cihazlar yerine; tahta, kalem, renkli kağıtlar vb gibi klasik araçların kullanılması hayal güçlerinin canlanmasına olanak sağlayacaktır. Toplantı sırasında kendiliğinden gelişen sohbetlere çok müdahale etmemek ve izin vermek de beklenmedik fikirlerin ortaya çıkmasını sağlayabilir.

4. Kuralların Oluşturulması

Toplantı başında genel kuralların belirlenip tahtaya yazılması, ekip çalışması içinde olan kişilerin güvenli bir ortamda çalışmasına zemin hazırlayacaktır. Olumsuz davranışlar gözlemlendiği anda ekipteki herkesin gruptaki kurallara uyulmasına katkı sağlaması için müdahalede bulunmaları gerektiğini hatırlatabilirsiniz. (Gruptaki herkese saygı gösterilmesi, iyi dinleyici olmak, farklı görüşlere değer vermek, kötü fikir diye bir şeyin olmadığını kabul etmek gibi)

5. Konu Başlığının Seçilmesi

Yaratıcılık toplantılarında amaç bir probleme hızlı bir şekilde çözüm alternatifleri üretmektir. Toplantının konu başlığını belirlemek büyük önem taşır. Örneğin ‘’Şu anki pazarlama senaryomuzda neyi değiştirmeliyiz? ‘’ diye sorarsanız ekip sınırları kısıtlı bir mesele üzerinde düşünüp tek bir görüşe kilitlenecektir. Ancak ‘’Pazarlama planımızı nasıl geliştirebiliriz?‘’ sorusu gelecekte ki muhtemel senaryolara odaklanmalarını sağlayarak fikir çeşitliliğini arttıracaktır. Toplantıyı yöneten kişinin konuşmaların amacın dışına çıkmasını engellemesi ve probleme odaklı kalması, ekibi 5 fikir üretiyorlarsa 20 fikir üretmeye zorlaması gerekir.

6. Ekibinize Yaratıcı Fikir Üretmelerine Destek Olma

Ekibinize farklı sonuçlar elde etmek adına, yapmakta oldukları işleri ne şekilde değiştirip uyarlayabileceklerini sorun. Daha sonra problem ile ilgili görev, süreç ve prosesleri şematik olarak size iletmelerini isteyin. Ekibinizin bunları değiştirmek için ne kadar inisiyatif ve hareket alanı var? Siz hangi düzeltmeleri yapabilirsiniz?

• Konu ile ilgili ideal bir çözüm hayal etmelerini ve bunu olabildiğince zihinlerinde detaylandırmalarını talep ederek hayal güçlerini tetikleyebilirsiniz. Ardından tersten giderek çözümü irdeleyin. Örneğin şirketimiz herhangi bir konuda hizmet sunacak olsaydı, bu hizmet hangi konuda olmalıydı? Herhangi zaman kaynak ve para kısıtlaması olmaksızın özgürce fikir belirtmelerini talep edin.

• Örneğin yeni bir ürün devreye almaya karar verdiniz. Bu iş ile ilgili herşeyi eksiksiz bir matriks üzerinde toplayın. ( Müşteriler, hizmetler, kaynaklar, yöntemler, işi yapacak kişiler) Sonrasında bunları sistematik bir şekilde birleştirin. Ekip üyeleri her kategori başlığı altında akıllarına gelebilecek her türlü olasılığı yazabilir. Ortaya çıkan tablo yeni fikirler için ihtiyaç duyulan unsurları bir araya getirmiş olacaktır.

• Tahtanın ortasına anahtar bir kelime yazın. Toplantıda bulunan kişilere yapışkanlı not kağıtları dağıtarak kısıtlı bir sürede (örneğin 5 dakikada 15 fikir olacak şekilde) temel fikir ile ilgili sözcükler yazmalarını isteyin. Yapışkanlı not kağıtlarını kelimenin etrafına yapıştırın, daha sonra kağıtların yerlerini değiştirerek fikirler arasında çizgiler çekerek yapışkan kağıtları tekrar konumlandırın. Buna zihin haritalama yöntemi denir ve yeni fikir toplantılarını oldukça keyifli hale getirir.

• Suskun katılımcıları konuşturun. Böylece, onlara topluluk içinde konuşma pratiği de yaptırmış olursunuz.

7. Olumsuz Düşüncelerin Üzerinden Gelmek

Tüm görüşleri dinlerken bazı olumsuz düşünceler de olacaktır. İşini yapma şeklini değiştirme fikri herkesin hoşuna gitmeyecektir. Riskli, şart değil gibi sesler de yükselecektir. Böyle bir durumda direnişi kırma yöntemlerine başvurmalısınız.

Direnişi Kırma Yöntemleri

İkna-Katılım-Teşvik -Yönlendirme:

• Herkesi veriler ile gerçekleri sunmaya davet edin.
• Direnç gösteren kişiye yapabileceği diğer katkıları sorarak sürece katkı sunmasını ve fikrin iyi kısımları ile bu kişinin savunduğu diğer seçenekler için bağlantılar kurmasını talep edin.
• Fikre karşı çıkan kişiye onu kaygılandıran sebepleri sorun ve bu sebepleri ortadan kaldırmak için birlikte beyin fırtınası yapın.

Yeni fikirler üretirken yeni araç ve yöntemleri kullanarak problemi çözmeye çalışan ekibinizin yaratıcılık faktörlerini arttırabilirsiniz. Öte yandan onlara destekleyici ortamlar sunabilirseniz yüksek performans ve verimle çalışmalarını sağlayabilirsiniz.

Kaynakça:

Harvard Business Review Yöneticinin El Kitabı (Çeviren Levent Göktem) https://ekitapbulindir.aynitap.com/kitap/yoneticinin-elkitabi/