Her ebeveyn, ayakları yere basan, özgüvenli bir çocuk yetiştirmek için bebeklik döneminden itibaren çabalar. Özgüvenli bir birey olmanın sağlıklı sosyal ilişkileri ve akademik başarıyı beraberinde getirdiği doğrudur.

Çocuğumuz özgüvenli olsun derken şımarık bir çocuk yetiştiriyor olabilir miyiz? Özgüven ve şımarıklık aynı çocukta bulunamaz çünkü.

Peki sağlıklı özgüven nedir?

• Çocuğun kendini tanıması ve değerli görmesi,

• farklılıkların doğal olduğunu anlayıp kendini ve diğer insanları farklılıklarıyla sevmesidir.

Son yıllarda eğitimcilerin ve ebeveynlerin, ilk ve ortaokul çağı çocukları üzerindeki gözlemleri ise şöyledir:

İlgi çekmek için problem üreten, uyumsuz, kuralsız, istediği olmayınca hırçınlaşan, çabuk sıkılan; büyüklerine ve akranlarına karşı umursamaz, saygısız davranan, şiddete meyilli çocuklar… İşte, özgüven verdiğimizi düşünürken şımarttığımız çocuklar.

Peki, özgüvenli çocuk nasıldır?

• Sorumluluk alır, kendini sever ve değerli görür.
• Kendini düzgün bir üslupla ifade ederken duygularını da kontrol eder.
• Empati yeteneği gelişmiştir.
• Karşılaştığı problemlere çözüm üretme isteği vardır.

Ebeveynler, çaresiz kaldıklarında “Ben nerede hata yapıyorum?” diye sorarak kendilerini yetersiz hissetmeye başlar ve suçlarlar. Oysa hepimiz ebeveynlik acemisi değil miyiz? Çünkü hepimiz farklı aile yapılarında büyüdük ve farklıyız. İçgüdülerimizle ve biraz da kendi ailelerimizden gördüklerimizle, kendimizce en iyisini yapmaya çabalıyoruz; fakat yine de sıkıntılar yaşıyoruz.

Toplanın şimdi, canım anne-babalar! Önce durumumuzu kendimize itiraf ederek çözüme başlayalım. Kendimize soralım: “Benim çocuğum şu anda hangisi?”

Çocuğumuzun her istediğini yapmak, hatalarını görmezden gelmek, kaba davranışlarını küçükken sevimli bulup gülmek ve tepki vermemek, onu şımartır. Bu da söz konusu davranışları normalleştirmesine ve sürdürmesine neden olur. Ayrıca, çocuğa birebir zaman ayırmamak, onun ilgi çekmek için her yolu deneme hakkını kendinde görmesine sebep olabilir.

Peki, özgüvenli ama şımarık olmayan çocuklar yetiştirmek için ne yapabiliriz?

• Sevginizi ve onu önemsediğinizi davranışlarınızla belli edin.
• Güçlü yönlerini desteklerken, zayıf yönlerinin olmasının da çok normal olduğunu anlatın.
• Hatalarını ve saygısızlıklarını görmezden gelmek yerine, yıkıcı olmadan dürüstçe eleştirin.
• Üzüntülerini, hayal kırıklıklarını, mutluluklarını, arkadaşlık ilişkilerini ve hatalarını çekinmeden sizinle paylaşabilmesini sağlayın.
• Onu korkutmayın, yol gösterici olun.
• Kurallar ve sınırlar koyun ve bunların uygulanması için iş birliği yapmasını isteyin. Ayrıca, can sıkıntısıyla baş etmeyi öğrenmesine yardımcı olun.

Unutmayın, hepimiz her bir çocuğumuzla aslında ilk kez ebeveynlik deneyimliyoruz. Farklı yaşta, farklı olgunlukta, farklı bir ruhla, farklı bir dönemde, farklı bir ruha eşlik ediyoruz. Ve hepimiz bunu sonsuz bir istekle yapıyor, zoru başarıyoruz.

Geleceğe mutlu, sağlıklı, huzurlu ve özgüvenli çocuklar yetiştirmek için çabalayan tüm ebeveynlere sevgilerimle.