Mutluluk Nedir, Kimdedir ve Nerededir?

Mutluluk bir varış noktası değil, bir yaşam biçimidir. Çok sevdiğim bi alıntının çevirisinden yola çıkacak olursam; mutluluk nedir, kimdedir ve nerededir? Söylemek istediklerimden önce yapmayı çok sevdiğim kelimenin kökenine bakmak istiyorum. Nereden geldiğimizi bilmezsek nereye varacağımızı bilemeyiz. Türkiye Türkçesinde rastladığımız “mutlu“nun “kutlu mutlu” kalıbından gelmiş olabileceği öne sürülmüş. Eski Türkçede “kut” kelimesinin “uğur“, “baht“, “talih” ve “bereket” gibi anlamları var. Bununla birlikte tarihte de birçok düşünür mutluluğu tanımlamaya ve tarif etmeye çalışmıştır.

“İnsanlarda zaten var olan bilgileri ortaya çıkaran bir ebeyim” diyen Antik Yunan filozoflarından Sokrates ile başlayacak olursak mutluluk; yaşam boyunca peşinden koşulan en yüksek ve en iyidir, ona erişmenin yolu da bilgidir demiştir. Kişi var oluşuyla ve kainatla ilgili ne kadar çok bilgili olursa aynı oranda mutsuz olur diye de eklemiştir.

Platon’un öğrencisi ve yürüyerek düşünen felsefeci Aristoteles’e göre ise mutluluk; akıl ve erdem ile aynı anlama gelen iki kavramdır. Kişi erdemli bir yaşam sürerse tam anlamıyla mutlu olabilir. Mutluluk hissi, lezzetli bir tatlıdan ziyade bir yaşam tarzıdır demiştir.

Nihilist filozoflar ise mutluluğu uyku hali olarak tanımlar. Nihilistlere göre mutsuzluğun temel nedeni, bilinç sahibi olmaktır. Arthur Schopenhauer bir kitabında insanın en mutlu olduğu anın uykuya daldığı an olduğunu yazmıştır.

Nihilizmi sonuna kadar yaşamış ve aşmış olan Nietzsche’ye göre ise mutluluk, her an sona erebilecek, kısa ömürlü tembellik durumudur. Mutluluk arayışının sıkıcı bir israf olduğunu dile getirirken: ‘‘Bakıyorum da etrafımız müsrif insanlarla dolu’’ demiştir.

Başa dönecek olursak, bence de mutluluk bir yer değil, bir yöndür. Mutlu hissettiğiniz anları düşünün; nerede olduğunuzun bir önemi yoktur. Kişiler, mekanlar, olaylar değil aslolan hissedilendir. Aristoteles’in yaşam biçimi dediği mutluluğu biz oluşturuyoruz, mutlu olmayı biz seçiyoruz da denebilir. Her an musmutlu olacağız demek değil bu elbette. Mutlu anlar biriktirmek ve mutluluğun anlardan ibaret olduğunu bilmek demek, peşinden koşup yakalamaya çalışarak mutsuz olmamayı tercih etmek. Mutsuzluğun da anlardan ibaret olduğunun farkında olmak. İzlediğim bir metaforda; elinde içi su dolu bir bardağı tutan adam; bu bardağı bir dakikalığına tutsanız hiçbir şey olmaz, bir saat boyunca tutarsınız kolunuz ağrımaya başlar. ‘’Bir gün boyunca elinizden bırakmazsanız kas spazmı geçirip hastaneye kaldırılabilirsiniz’’ i anlatır. Bardağın ağırlığı değişmesede bize verdiği hasar süreyle doğru orantılıdır. Bizlerde mutsuz anlarımızı olabilecek en kısa zamanda elimizden bırakmayı bilmeliyiz.

Psikoloji kısa süreli mutluluğu sevinç, ansal mutluluğu neşe ve uzun süreli mutluluğu ise huzur olarak tanımlar. Benim inandığım gerçek de bu doğrultuda. Yaşamımızdaki küçük şeylerden edindiğimiz sevinçlerimiz, neşemizi diri tutar. Neşemizi bulaştırdıklarımızda da huzuru buluruz. Ne zaman sebepsiz yere bile gülen birini görsek biz de tebessüm ederiz. Çünkü mutluluk, bulaşıcıdır. Bazen küçük bir çocuğa gülümserken, hiç tanımadığım biriyle göz göze gelince tebessüm ederek selamlarken mutlu olurum. Demek istediğim, mutluluk hep büyük olmaz, bazen küçük olur, az olur an’ olur ama neticede mutlu eder bizi. Biz, mutlu olmayı seçtiğimiz anları çoğaltalım ve huzura erelim.

Dilerim ki sevincimiz neşeye, neşemiz huzura kavuşsun her dem.