17. yüzyılda dert, musibet, bela gibi anlamlarda kullanılan stres kelimesi 18. ve 19. yüzyıllarda kavramsal olarak anlam değişikliğine uğramış olup, güç, baskı, zorluk anlamlarında kullanılmıştır. Buna bağlı olarak stresi herhangi bir güç, baskı, zorluk karşısında gösterilen direnç olarak tanımlayabiliriz.
Stres ile baş etme biçimleri kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Bazı kişiler stres durumunda içine kapanarak hayata karşı pasifleşebilir, sorunları ile yüz yüze gelmekten kaçabilir. Bazı kişiler ise stres altında aşırı yemek yeme, alkol ve sigara tüketimine yönelebilir. Aşırı tepki ya da olaylar karşısında hiçbir tepki göstermeme durumu da kişilerin stres karşısında gösterdikleri duygusal ve fiziksel tepkilerden bazılarıdır. Değişen, gelişen ve her gün karmaşık bir hal alan yaşam şartları karşısında strese maruz kalmak olasıdır. Amacımız stresten uzak bir yaşam sürmek yerine stres ile etkin bir şekilde baş etmeyi öğrenmek olmalıdır. Stres kontrol edilemez ise kronik rahatsızlıklar meydana gelebilir.
Stres yönetiminin öncelikli amacı vücudumuzun stresi nasıl algıladığını ve optimum stres düzeyimizin ne olduğunu fark edebilmektedir. Bunun için de kişisel yaşamda bizi stres eden faktörleri değerlendirmemiz gerekir.
Stres Değerlendirme Grafiği
Yaşamımızda bizi strese sokan durumları 6 kategoride ele alabiliriz. Bunlar sağlık, aile ve ev, iş ve okul, çevresel etmenler, parasal veya ekonomik etmenler ve sosyal boyutlardır. Her bir kategori altında sizi strese sokan faktörlerin bir listesini yapabilirsiniz. Yaşamınızda sizi etkileyen stres faktörlerini ve bunlara bağlı olarak, farkında olduğunuz diğer stres durumlarını da ekleyebilirsiniz. Her biri için 1’den-5’e kadar (1 en düşük, 5 en yüksek) size uygun olan seçeneği yazabilirsiniz. Bu puanlama ile stres faktörünün sizin hayatınızı ne derece etkilediğine dair bir görüşünüz olmaya başlayacaktır. Çalışmayı yaparken sadece olumsuz olayların değil, bazı olumlu durumların da aynı potansiyele sahip olduğunu unutmamalısınız.
Bu ölçek sonrasında yaşam stilinizi gözden geçirip; bazı değişiklikler yaparak stresinizi yönetebilmek adına kendiniz için bir adım atabilirsiniz. Her bir stres durumuna karşı vereceğiniz tepkilerde kendinizi disipline etmeniz gerektiğini unutmamalısınız. Olumsuz bir tepki verdiğinizde ikincil bir olumlu tepki vererek kendinizi olumsuz etkilerden koruyabilirsiniz.
Stresi Azaltmanıza Yardımcı Olacak Diğer Faktörler
- Sağlıklı Beslenme Alışkanlığı
Tükettiğimiz besinlerin sağlık ve yaşam kalitemiz üzerinde ciddi etkileri vardır.Sağlıklı beslenmek; vücudumuzun ihtiyacı olan besin değerlerinden yeterli miktarda ve uygun zamanda almak demektir.Günlük beslenme ihtiyaçlarınızı öğrenip kendinize bunun için zaman tanıyabilirsiniz. Kendinize bu ay daha az şeker tüketeceğim gibi aşama kaydedebileceğiniz bazı hedefler koyabilirsiniz.
- Egzersiz Yapmak
Spor beyne daha fazla oksijen iletilmesini sağladığı için kaslardaki gerginliği azaltır, kalp ve karaciğer kapasitesini geliştirerek vücudu güçlendirir, enerjinizin artmasını sağlar. Spor yapmak vücudun pH dengesini sağlar. Endorfin salgısını arttırdığı için de spor yapan insanlar daha pozitif insanlardır. Sporun bir diğer önemli etkisi de konsantrasyonu geliştirmesidir.
Düzenli Spor Yapmanın Hayatımız Üzerindeki 5 Önemli Faydası adlı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
- Mola-Ara Verme
Vücudumuzun rahatlamaya ihtiyacı vardır. Mola vermek üzerinizdeki yükleri kısa süreliğine bırakmak demektir. Gün içinde kendinize molalar yarattığınızda bunun farkını görmüş olacaksınız. İşe maksimum odaklanma süresini belirleyip, o süreyi aştığınızda mola vermelisiniz.
- Oyun Oynamak
Oyun oynamak, beyinde yeni bağlantıların oluşmasını tetiklediği gibi esnek düşünme ve problem çözme becerilerini de geliştirir. Toplumdaki görev ve sorumluluklarımız bir yana, gülmeye, eğlenmeye ve kendimizi özgür kılmaya, içimizde ki çocuk ile iletişim kurmaya ihtiyacımız vardır.
Stresi yönetemediğinizi farkettiğiniz durumlarda profösyonel yardım almanız gerektiğini unutmamalısınız.
Kaynakça:
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/524810
Bir Cevap Yazın