Maladaptive Daydreaming (Uyumsuz Hayal Kurma) Nedir?

Profesör Eli Somer’in tespit ettiği, uyumsuz hayal kurma, aşırı hayal kurma olarak da adlandırılan, bir kişinin çok fazla ‘hayal kurma’ deneyimlemesi ve bunun günlük yaşama müdahale etmesi olarak tanımlanır.

Maladaptive Daydreaming (Uyumsuz Hayal Kurma) Belirtileri Nelerdir?

Bu psikiyatrik bozukluk, kişiyi günlük yaşamından alıkoyan ve neredeyse tüm gününü hayal etmekle geçirdiği bir durumdur. Uyumsuz hayalperestler olarak da anılan bu bireyler, yapması gereken işleri sürekli erteler ya da gerçekleştiremez. Bu durumun, kişilerin akademik ve iş hayatını, sosyal ilişkilerini ve hatta iletişim kurmalarını olumsuz yönde etkilediği gözlemlenmiştir.

Uyumsuz hayalperestlerin hayalleri rastgele değildir. Kişi, mekan ve olaylar birbiri içinde bağlantılı bir olay örgüsü içinde gerçekleşir. Bir çeşit senaryodur. Bazen güzel bir rüyadan uyanır ve uyumaya devam etmek isteriz. Uyumsuz hayalperestler de tıpkı böyle hayallerine ara verip kaldıkları yerden devam edebilirler. Üstelik hayal kurarken fiziksel tepkiler de verirler. Jest ve mimikler ve hatta yürüme ve koşma gibi eylemler görülebilir. Bu durum, bir uyumsuz hayalperestin tüm gün fiziksel aktivite yapmışçasına yorgun hissetmesine sebep olabilir.

Maladaptive Daydreaming (Uyumsuz Hayal Kurma) Neden Olur?

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, hissedilen yalnızlık, sosyal iletişimsizlik gibi etkileri bulunur. Öngörülen başka bir sebebi ise çocukken yaşanılan ağır travmalar olabilir. Uyumsuz hayalperestler için; yaşadığı hayattan kaçmak için gerçek hayat dışında olmayı tercih eden kişiler diyebiliriz. Yaşadıkları hayatın stresi ve sorunlarıyla başa çıkma şekilleri budur. Bu kişilere şizofreni tanısının konulmamasının tek nedeni; “Maladaptive Daydreaming” hastaları kurdukları hayallerin gerçek olmadığının farkındadır.

Yapılan araştırmalarda en sık eşlik eden bozukluklar; dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, anksiyete bozukluğu, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğudur. Uyumsuz hayal kurmaya sahip olan kişiler günde en az 1-2 saat, en fazla 5-6 saat hayal kurarken, daha uzun saatler boyunca hayal kuranların da olduğu tahmin edilebilir. Ayrıca uyumsuz hayal kurmaya sahip olan insanların cinsiyet oranlarının %75’i kadın iken %25’inin erkek olduğu gözlemlenmiştir. Bu oranlar nezdinde, kadınların hayal kurmaya daha yatkın olduğu aşikardır. Görülen belirtiler ise; gece uyumada zorluk, hayal etmede karşı konulmaz bir istek, hayal ederken konuşma ve fısıldama, bir müzik ve görüntüden etkilenip hayal kurmaya başlama, hayal olduğunun farkında olmasına rağmen gerçekliğe dönmede zorluk. Henüz psikoloji kitaplarında ve literatürde tanısı bulunmamakla birlikte kesin bir tedavisi de yoktur, ancak terapi fayda sağlamaktadır.

Hayal etmenin son savunucusu olarak düşlemek, son kibrit çöpüne kadar elbette olmalı, ama dengede kalmak koşuluyla. Ne demiştik; haddini aşan her şey zıddına döner.